اضطراب مانند غولی هزارچهره است که میتواند در هر کودکی، به یک یا چند شکل ظاهر شود!
علائم اضطراب در کودکان گاهی میتواند به شکل ترس و نگرانی بیش از حد، گاهی مشکل خواب و کابوس و گاهی نیز به شکل تغییر در اشتها و حتی تمرکز ظاهر شود.
در این مطلب درباره این علائم و راههای از بین بردن آن صحبت کردهایم.
اما راهکارهایی نیز وجود دارد که میتواند شما را در مسیر تربیت کودکتان راهنمایی کند تا فرزند شما، دچار اضطرابهای شدید و آزاردهنده نشود.
یکی از موثرترین اقداماتی که میتوانید انجام دهید، این است که راه و چاه تربیت فرزند را یاد بگیرید.
برای اینکه بتوانید فرزند خود را به دور از اضطراب و استرس تربیت کنید، همین حالا روی لینک زیر کلیک و دوره آموزشی فرزند پروری را تهیه کنید:
تفاوت اضطراب طبیعی و اضطراب غیرطبیعی
چه کار کنیم؟ راهنمای قدمبهقدم مادران
آخرین حرف: اضطراب طبیعی و غیرطبیعی
اضطراب در کودکان پدیدهای است که در پاسخ به تغییرات و موقعیتهای جدید در زندگیشان ایجاد میشود.
این احساس معمولاً در شرایطی مانند جدایی از والدین، شروع مدرسه یا مواجهه با مسائل جدید بروز میکند.
اما اضطراب زمانی نیاز به توجه بیشتری دارد که از حد معمول و طبیعی خود فراتر رود و در فعالیتهای روزمره کودک اختلال ایجاد کند.
مثلاً وقتی ترس از جدایی یا موقعیتهای جدید به قدری شدید شود که کودک نتواند به مدرسه برود یا در جمعهای اجتماعی حضور پیدا کند، نیازمند ارزیابی و کمک حرفهای است.
اضطراب در دوران کودکی ممکن است در ظاهر به شکل رفتارهای معمولی یا حتی لجبازی دیده شود، اما در واقع ریشه در احساس ناامنی و ترس درونی دارد.
چون کودکان هنوز مهارت کافی برای درک و بیان احساساتشان ندارند، اضطراب در آنها اغلب به شکلهای غیرمستقیم بروز پیدا میکند.
شناخت دقیق این نشانهها، به والدین کمک میکند تا بتوانند اضطراب کودک را بهموقع تشخیص دهند و از مزمن شدن آن جلوگیری کنند.
علائم رفتاری اضطراب در کودکان معمولاً بهطور واضحتری در موقعیتهای اجتماعی یا زمانی که کودک در مواجهه با تغییرات قرار میگیرد، مشاهده میشود.
این علائم میتواند شامل اجتناب از موقعیتهای خاص، چسبیدن زیاد به والدین یا رفتارهایی باشد که در شرایط عادی از کودک انتظار نمیرود.
زمانی که کودک مضطرب است، ممکن است رفتاری خارج از الگوهای عادی خود نشان دهد تا از چیزی که او را میترساند اجتناب کند.
در این موارد، رفتارهای کودک ممکن است بهطور قابلتوجهی از حالتهای معمولی او متفاوت باشد.
نمونههایی از علائم رفتاری اضطراب عبارتند از:
علائم فیزیکی اضطراب در کودکان میتواند نشاندهندهی فشار روانی زیاد و ناتوانی در کنترل احساسات باشد.
این علائم بیشتر به شکل دردهای جسمی که هیچ علت پزشکی مشخصی ندارند بروز میکنند و بهطور غیرارادی بدن کودک در پاسخ به استرس واکنش نشان میدهد.
کودک ممکن است از دردهایی مانند دلدرد، سردرد یا مشکلات گوارشی شکایت کند که بهطور مستقیم به اضطراب مرتبط هستند.
این نشانهها معمولاً در شرایط استرسزا شدیدتر میشوند و ممکن است کودک را از انجام فعالیتهای روزمره بازدارند.
نمونههای علائم فیزیکی اضطراب در کودکان عبارتند از:
علائم هیجانی اضطراب در کودکان بهطور معمول در احساسات درونی کودک و واکنشهای احساسی او نسبت به تغییرات یا موقعیتهای استرسزا دیده میشود.
این علائم میتواند شامل نگرانیهای بیش از حد، ترس از اشتباه کردن یا واکنشهای شدید احساسی در مواجهه با چالشها باشد.
کودکانی که دچار اضطراب میشوند، ممکن است از ترسهای ذهنی خود رنج ببرند و این ترسها میتواند بهطور مداوم بر احساسات و رفتارهای آنها تاثیر بگذارد.
نمونههای زیر را مشاهده کنید:
اضطراب در کودکان همواره نشانه مشکل نیست!
در واقع مقدار کمی اضطراب بخشی طبیعی از رشد عاطفی هر کودک است و به او کمک میکند تا در برابر موقعیتهای تازه، محتاطتر و مسئولتر رفتار کند.
برای مثال، ترس از جدا شدن از والدین در سالهای ابتدایی زندگی یا نگرانی پیش از امتحان در مدرسه کاملاً طبیعی است.
اما زمانی که مثلاً اضطراب جدایی در کودکان، مداوم و مانع از زندگی روزمره کودک شود، نیاز به بررسی دقیقتر دارد.
اگر کودک بهخاطر ترس یا نگرانی حاضر نیست به مدرسه برود، خوابش مختل میشود، علائم جسمی مانند دلدرد و سردرد تکرارشونده دارد، یا بیشازحد به والدین وابسته میشود، این نشانهها میتواند بیانگر اضطرابی باشد که از حالت طبیعی فراتر رفته است.
در چنین مواردی مراجعه به روانشناس کودک کمک میکند تا علت اصلی اضطراب شناسایی و درمان مناسب آغاز شود.
هرچه اضطراب و علائم استرس در کودکان زودتر تشخیص داده شود، روند بهبود سریعتر و آسانتر خواهد بود.
اگر متوجه علائم اضطراب در کودکان خود شدهاید، اولین قدم این است که با دقت به احساسات و نگرانیهای او گوش دهید و از او حمایت کنید.
در اینجا چند گام ساده و موثر برای کمک به کودک در کاهش اضطراب را مطرح کردهایم:
مهمترین کار این است که کودک شما احساس کند که نگرانیها و ترسهایش پذیرفته و درک میشود.
وقتی کودک از چیزی میترسد یا نگران است، ابتدا باید با او صحبت کنید و احساس او را تایید کنید.
مثلاً میتوانید بگویید: “من میفهمم که از رفتن به مدرسه میترسی، این طبیعی است. خیلیها این احساس رو دارند.”
این کار به کودک کمک میکند تا احساس کند تنها نیست و نگرانیهایش معتبر است.
اضطراب کودکان معمولاً زمانی تشدید میشود که با محیطهای جدید یا تغییرات ناگهانی مواجه میشوند.
سعی کنید تا جایی که ممکن است، روتینهای روزانه و زمانبندیهای مشخصی را در زندگی کودک خود ایجاد کنید.
زمانهای خواب، وعدههای غذایی و زمانهای بازی باید مشخص و ثابت باشند تا کودک احساس امنیت بیشتری کند.
آموزش روشهایی مانند تنفس عمیق، آرامسازی عضلانی یا حتی گوش دادن به موسیقی ملایم میتواند به کودک کمک کند تا در موقعیتهای استرسزا خود را آرام کند.
این تکنیکها به کودک یاد میدهند که چگونه با اضطراب خود مقابله کند و احساس کنترل بیشتری داشته باشد.
اگر کودک از موقعیت خاصی میترسد، مانند جدایی از والدین یا حضور در جمع، این موقعیتها را بهطور تدریجی و در محیطهای امنتر برای کودک معرفی کنید.
بهطور مثال، ابتدا او را با حضور والدین در محیطهای اجتماعی آشنا کنید و سپس کمکم او را تشویق کنید که به تنهایی در این موقعیتها حضور پیدا کند.
این کار به کودک کمک میکند تا احساس کند کنترل بیشتری بر شرایط دارد.
تشویق کودک به انجام فعالیتهای لذتبخش مانند بازیهای آزاد، نقاشی، ورزش یا حتی خواندن کتاب میتواند به کاهش استرس کمک کند.
این فعالیتها ذهن کودک را از نگرانیها دور میکنند و به او احساس آرامش و رضایت میدهند.
اگر علائم اضطراب کودک ادامهدار باشد یا شدت پیدا کند و در زندگی روزمره او اختلال ایجاد کند، مراجعه به یک مشاور کودک میتواند بسیار مفید باشد.
یک روانشناس کودک میتواند علت اصلی اضطراب را شناسایی کرده و درمانهای موثر برای کودک آغاز کند.
اضطراب در کودکان یک پدیده طبیعی است که میتواند بهطور موقت و در پاسخ به تغییرات و موقعیتهای جدید در زندگی آنها ایجاد شود.
اما وقتی این اضطراب شدید و مداوم شده و مانع از عملکرد روزمره کودک شود، نیاز به توجه و مداخله حرفهای دارد.
شناخت علائم اضطراب، مانند رفتارهای خاص، علائم جسمی یا هیجانی، به والدین کمک میکند تا بهموقع اقدامات لازم را انجام دهند.
از این رو ایجاد یک محیط حمایتی و آرام برای کودک، همراه با تقویت روتینهای ثابت و تکنیکهای آرامسازی، میتواند در کاهش اضطراب موثر باشد.
در نهایت در صورت تداوم مشکلات، مشاوره با یک متخصص میتواند به شناسایی علل اصلی اضطراب و آغاز درمان کمک کند.
زهرا قانع، روان درمانگر، روانشناس و مشاور کودک، دارای مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی از دانشگاه تهران.
زهرا قانع، روان درمانگر، روانشناس و مشاور کودک، دارای مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی از دانشگاه تهران.
دوره ی جامع فرزند پروری شاه کلید، آموزش لحظه به لحظه رفتار با کودک از بدو تولد تا ده سالگی را به شما آموزش می دهد. این دوره خصوصیات زیر را دارد:
ثبت نام و مشاهده هزینه دوره
مشاوره رایگان
گارانتی بی قید و شرط بازگشت وجه
امکان خرید اقساطی دوره
